Haber Detayı
06 Aralık 2019 - Cuma 20:34 Bu haber 903 kez okundu
 
Hekimhan'a güz yolculuğu
Beydağı bugün sislerin arkasında. Dağın yamaçlarından esen rüzgârlar Banazı’yı, Gündübek’i geçerek şehrin üstüne doğru taşıyor sisi. Okulların bahçelerinde, çocuk cıvıltıları sokaklara taşmakta.
KÜLTÜR Haberi


Beydağı bugün sislerin arkasında. Dağın yamaçlarından esen rüzgârlar Banazı’yı, Gündübek’i geçerek şehrin üstüne doğru taşıyor sisi. Okulların bahçelerinde, çocuk cıvıltıları sokaklara taşmakta.
Ceviz ve maden diyarı olarak bilinen 1040 m. rakımlı Hekimhan’a, Güzelyurt (Cüzüngüt)ve Karamahmut mahallelerinin Sonbahardaki renk döngüsünü izlemek ve fotoğraf çekmek için fotoğrafçı Hüseyinile birlikte gün ışıyınca yola koyulduk…
Malatya’dan Hekimhan’a giderken Dilek’ten Yazıhan’a kadar yolun her iki tarafında çınar, söğüt, kavak ağaçları arasında sarı ve kırmızı bir ağaç tünelinden geçiriyorduk sanki. Kayısı, elma, armut ve her çeşit meyve ağaçları ise çoktan kışa hazırlık yapmışlardı. Baharın rengârenk güzelliğiyle yarışırcasına sonbahar da turuncunun kırk tonuyla doğaya ayrı bir güzellik katıyordu. Ağaçlar raks edercesine belli belirsiz yapraklarını dökerken gazeller toprağın üstüne çarşaf gibi örtmüştü. Yel estikçe arabalan üstüne uçuşan yapraklar kelebekler gibi konuyordu.
Tohma köprüsünden geçerken doğanın sarı-turuncu renkleri Karakaya baraj gölünün üzerine aks ederek pastoral bir görüntü sunuyordu. Köprüden otomobille usulca ilerlerken arkadaşlar bu enfes manzarayı fotoğraflama ayrıcalığına erişiyordu. Yazıhan’ın uçsuz bucaksız düzlüklerinin arasından süzülüp Kuruçay tünelinden geçtik, Kızılyarma’dan Boztepe barajında azalan suyun sakin görüntüsü bizi selamlıyordu…
Sonunda Gafladan geçip Hekimhan’a ulaştık. Hekimhan Malatya’nın önemli ilçelerinden biridir. Malatya’dan Sivas’a giden tren ve karayolu üzerinde dağlarla çevrili bir vadide bulunur. Bölgede yapılan gezi ve incelemelerde Hekimhan ve çevresinde Tarih öncesi çağlardan itibaren yerleşim ve kültür kalıntılarının mevcut olduğunu ortaya koymuştur. Birinci Dünya savaşında 1915 ‘den önceki tarihlerde Anadolu’da olduğu gibi Hekimhan’da, Güzelyurt’ta, Karamahmut’ta asırlarca Türkler, Kürtler, Ermeniler, Süryaniler, Rumlar burada da birlikte yaşamışlar. 1800’li yıllardan sonra başlayarak Emperyalist devletlerin Osmanlı devletini paylaşım savaşları. Bu topraklarda da Savaş, katliamlar. isyan- iskan, muhacirler, tehcir ( zorunlu göç)din değiştirme. Kan ve gözyaşı ile yoğrulmuş bu kadim topraklar.
Yüce kayanın yamacında çarşı merkezinde bulunan Selçuklu Türk devletinin 3 dilli ( Arapça, Süryanice, Ermenice )Miladi 1218.Taşhan’ın kitabesi, ilçede yıllarca farklı ırklar dinler ve kültürlerin bir arada yaşattığını yansıdan 800 yıllık belgenin kendisini gördük. Kitabesinde Miladi 1661’de Fazıl Ahmet Paşa Yaptırıldığı yazılı, Osmanlı dönemi Köprülü Mehmet paşa camisini inceleyip fotoğraflarını çektikten sonra. Caminin yaklaşık 50-60 metre aşağısında Dünyaca ünlü Türk öykü ve masal yazarı, derleyicisi Eflatun Cem Güneyin doğduğu iki katlı kerpiç eve yürüyerek gittik. Ev harabe halinde korumaya alınmamış. Evin taş duvarlarının arasında 3-4 tane eski yazılı taşlar dikkatimizi çekti.
Çarşı meydanındaki at üzerinde Atatürk heykeli ve gurbette yaşayan Hekimhan’lılarca simgesel önemi olan binlerce yıldır tarihe şahitlik eden nice insanların sırlarını saklayan, Yücekaya’yı ve Zurbahan Dağı’nın fotoğraflarını çektik.
Kaymakamlık binasının arkasında yıkık ve harabe durumda olan 16.y.y’da yapılmış Tarihi Surp Pırgiç Ermeni Kilisesi. ( 1934 yıllarından yakın zamana kadar cezaevi olarak kullanılmış) Vakıflar bölge Müdürlüğünce zemin etüdü yapılan kilisenin restorasyonu yapılacağı bilgisini duyduk...

Çağna ve Şıpşıpyı görmeden Cüzüngü’te gidilmezdi. Çağna İlçe Emniyet müdürlüğünün arkasına düşen yerdeki uçurumun adı.Çağna nice ölümlere, intiharlara, tarihi acı olaylara şahit olmuş. Eskiden telef olan, mundar olan, belediye görevlilerince zehirlenen hayvanlar buraya atılırmış. Kartallar , leş yiyen hayvanlar bayram edermiş bu günlerde. Halktan bazıları birbirleriyle döğüşünde, tartıştığında beddua ederken “çağna harcı, Git Çağnadan kendini at temizle” diye söylerlermiş. Çağna’ya Vahit Mutlu'nun Belediye Başkanlığı döneminde çok güzel bir park yapılmış.

Şıpşıpı'yı gördüğümüzde adı gibi kayaların çıkıntılarından şıp şıp damlalar süzülüyordu. Şelalenin eteğindeki kayalarda ki arapsaçı benzeri bitkilerin üzerindeki damlacıkların kışın soğugunda enfes manzaralar çıktığını söylediler. İstasyona kadar gidip kuruçaya kadar giden şıpşıpının suyunun geçtiği bahçelerdeki sık meyve ağaçları ceviz, kayısı bir ormanı andırıyor. Kavaklar minare gibi görünüyor. Kuruçaydaki bahçelerin Ceviz ve dut ağaçlarının geniş taçları evleri örtüyor. İstasyondaki demir cevheri yüklü trenin düdük sesi duyuluyor.

Hekimhan’da yıllar önce öğretmenlik yapan Vecihe Timuroğlu Şiirinin dizelerinde ne güzel anlatmış Şıpşıpı’yı…

“ Anımsarsın Şıpşıpı’yı
Akağında mor süsenler
Pırıl pırıl yarpuzlar
Naneler ve reyhanlar”

Halk eskiden şıpşıpı’ya ziyaret amacıyla da giderlermiş. Hekimhan ve çevresinde sıtma hastalığına yakalnanlar şıpşıpının damlayan sularından içip, kayaları arsından çıkan suyun birikintisinde yıkanırlarmış. Dilek ve muratlarının olması için kayalara, ağaçlara çaput bağlayıp mum yakarlarmış. Suyun yatağındaki değirmen yakın zamana kadar çalışıyormuş. Çağna’da, Şıpşıpı’da dinlenip, güzel manzarayı da seyredip zevklendikten sonra yola çıktık.

Cüzüngüt’e giderken Hekimhan’ı Kuluncak ilçesine bağlayan demiryolu hemzemin geçiti, ve eski Kuruçay köprüsünün üstüne yeni yapılan (S şeklinde) yılan gibi kıvrımlı köprüden geçtik. Kuruçayın suları sonbahar ve İlkbaharda çok artarmış. Keklicek tepesinde mola verip çeşmesinden buz gibi su içtik. Hekimhan’ı, İstasyonu, Zurbahan dağını, Yücekayayı Keklicek’ten görünen fotoğraf karelerini aktararak yolumuza devam ettik.
Rota boyunca1424 rakımlı Cüzüngüt ve 1320 rakımlı Karamahmut’un dağlarında, derelerinde yer alan meşe, ceviz ve kavak ile doğada kendiliğinden yetişen çeşitli yabani meyve ağaçları, her mevsim ayrı bir güzellik sunuyor. Güzelyurt’tan gelirken İndibi ve Çalçabağ’dan tepeden kuşbaşı görünen Kesikköprü, Çöreklik, Çobanpınarı, tren yolu, Corcut deresi üzerine yapılan göleti. Evleri sırt sırta toplu bir şekilde olan köyün unutulmaz fotoğraflarını görüntüledik.
Köyün çevresinde bulunan patikalarda keyifli yürüyüşler yaparken eşsiz fotoğraf kareleri yakalamamız için doğa bize tüm cömertliği ile büyük bir fırsat sunuyordu. Ağaçların arasında yürürken dinginliği bozan yegâne ses adımlarımızın kuru yaprakların gazellerin çıtırtıdan namesi geliyordu.
Sonbaharda güneş ışığında parıldayan altın sarısı yapraklarıyla kayısı bahçeleri yazın ‘ güneşin altın yumurtası’ gibi yine muhteşemdi. Her mevsim olduğu gibi kayısı bahçelerinin ilk ziyaretçileri fotoğrafçılardı.
Karamahmut köyünün içindeki asırlık dut ağaçlarının altındaki Çift taş oluklu ,her oluk için ayrı, çifte tekne buluna Meydan pınarının ( Karamahmut çeşmesi)” Nurşen Özkul Fındık ” Hekimhan Çeşmeleri” araştırmasında. Pınarın Osmanlı Türkçesi ile yazılmış kitabesinde yedi satırlık M. 1859 yılında Fehimoğlu Halil Ağa tarafında inşa edildiğini. Bu pınarın 1950 yılında ayrıntılı bir onarım geçirdiği, daha sonraki bir dönemde kuzeyine büyük bir havuz inşa edilmiştir yazısını okumuştum. Biz bu çeşmeyi gördüğümüzde kitabeyi sağlamlaştırmak için gelişi güzel bir kişinin çimento kullanarak yazının bir kısmını kapandığını gördük. Köyde başka derede kırkgöz, Oluklu pınar gibi su kaynakları vardır. Akçadağ Köy enstitüsünün ilk mezunlarından Toroslardan Hüseyin Çakmak öğretmenin evinin arkasındaki köylülerin ‘Cığıl Ceviz ‘dediği 400 yıllık ağacı görünce hayret ettik. Telefonla görüştüğüm arkadaşım Ertuğrul Çakmak” biz küçükken iki çocuk bu ceviz ağacının kavuğuna saklanırdık” demişti Fotoğrafçı Hüseyin Ceviz ağacının dalında sincabın ‘değin’ fotoğrafını sessizce çekmişti. Boşuna demiyorlarmış Hekimhan’ın cevizleri ünlüdür diye.
Köydeki ilkokul 1935’ yılında yapılmış. 1980’lerden itibaren köylerden kentlere hızlı bir göç başlayınca.. .Nüfuzu az ve dağınık olan köy ve benzeri yerleşim yerlerinde öğrencileri günü birlik seçilen merkezde ki okullara götürülerek taşımalı eğitim yapılıyormuş. Karamahmut’ta, Cüzüngüt’te olduğu gibi Anadolu’da binlerce okul kapanınca öğretmenler köylerden çekildi. Karşılaştığımız bir polis emeklisi okulun Karamahmut mahallesi Kültür merkezi olarak kullanacaklarını söyledi.
Cüzüngüde geç saatlerde gidebildik. Cüzüngüd Hekimhan’dan yayan bir saat uzaklıktadır. Havası güzel, suyu güzel ve bol bir dağ vadisidir. Her tarafı bahçe ve bağlarla kaplı, temiz sularla bezenmiş. Kalıntılar ve arkeolojik buluntular eskiden büyük bir şehir olduğunu ispatlamaktadır. 20. Yüzyılın başında Hekimhan’lıların yazlığı olarak kullanılıyormuş. Zamanımız kısıtlı olduğundan Alakilise , Kaynarca’yı ancak görebildik. Yüzlerce yıl akan Ala kilise’nin suyu kurumuş. Kaynağın çıktığı yerdeki beton duvara “ Su iç, dua et” yazılmıştı. Biz de olmayan suyu içemediğimizden dua edemedik. Acaba suyun kuruması için kimlerin bedduası tutmuş …?
Ahalisi Sünni Türk olan Hekimhan merkez, Cüzüngüt ve Karamahmut’ta olsun güz hüzünlü bir veda içerisindeyken yerini kışa bırakıyordu. Yazın köylerine gelenler, havaların soğumasıyla göçmen kuşlar gibi şehirlerdeki beton kafeslere zorunlu olarak gitmişlerdi. Bahçelerindeki çiçekler, güller daha canlıydı. Böylece bu köyler de, göçle birlikte sessizliğe bürünmüş. Güneş batarken dağların doruklarının arkasından günün son ışıkları köylerin 4 mevsim bekçisi olan mezarlıktakileri ısıtarak kayboldu...

 

Kaynak: Editör:
 
Etiketler: Hekimhan'a, güz, yolculuğu,
Haber Videosu
Yorumlar
Ulusal Gazeteler
Bizim Gazete
Yazarlar
En Çok Okunanlar
Alıntı Yazarlar
Anketler
Yeni haber sitemizi nasıl buldunuz ?
Anketler
Sitemizin çalışmalarını nasıl buldunuz ?
Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
1
Altay
15
14
2
0
5
7
2
Beşiktaş
14
14
1
2
4
7
3
Trabzonspor
14
13
0
2
4
6
4
Hatayspor
13
13
1
1
4
6
5
Fenerbahçe
13
8
1
1
4
6
6
Konyaspor
12
9
0
3
3
6
7
Alanyaspor
12
6
2
0
4
6
8
Fatih Karagümrük
11
11
1
2
3
6
9
Kayserispor
10
8
2
1
3
6
10
Galatasaray
8
8
2
2
2
6
11
Gaziantep FK
8
6
2
2
2
6
12
Adana Demirspor
6
8
2
3
1
6
13
Yeni Malatyaspor
6
7
4
0
2
6
14
Sivasspor
6
6
2
3
1
6
15
Göztepe
5
6
3
2
1
6
16
Antalyaspor
5
6
3
2
1
6
17
Kasımpaşa
5
5
3
2
1
6
18
Başakşehir FK
3
4
5
0
1
6
19
Çaykur Rizespor
1
4
5
1
0
6
20
Giresunspor
1
1
5
1
0
6
Nöbetçi Eczane


Nöbetçi eczanlerle ilgili detaylı bilgi için lütfen tıklayın.

Arşiv
Modül 1

Bu modül kullanıcı tarafından yönetilir, ister kod girilir ister iframe ile içerik çekilir. Toplamda kullanıcı 5 modül ekleme hakkına sahiptir, bu modül dahil tüm sağdaki modüller manuel olarak sıralanabilir.

Haber Yazılımı